Niniejsza książka jest przewodnikiem wprowadzającym czytelnika w pięć środowisk tworzących wysoką kulturę artystyczną i materialną, środowisk, które w różnych okresach historii współistniały zgodnie lub konkurowały o prymat, przyczyniając się tym samym do powstania owego genius loci ziem Polski, specyficznego rozdroża szlaków kultur zachodniej i orientalnej. Tradycja skarbca kościelnego jako protomuzeum z jego stałymi elementami była kultywowana w Polsce do końca XVIII wieku. Składało się na nią wiele ważnych dzieł artystycznych, o których opowiadają eseje w tej książce. Krucyfiksy mistyczne, obrazy maryjne, relikwiarze związane z legendami Polski, iluminacje książkowe, przedstawienia na szatach liturgicznych składają się na wspólny wykład o gromadzeniu piękna w celach mistycznych. W przesłaniu SKARBCA POLSKIEGO zawiera się trwanie i przekazywanie kultury artystycznej najwyższej próby, bez wyraźnego wskazywania czasu i miejsca, ale z istotnym dla całego narodu przypomnieniem tradycji.